دبی، ۱۱ آوریل (رویترز) - سه منبع نزدیک به حلقه داخلی مجتبی خامنهای، رهبر جدید ایران، به رویترز گفتند که او همچنان در حال بهبودی از جراحات شدید صورت و پا است که در حمله هوایی منجر به کشته شدن پدرش در ابتدای جنگ، متحمل شده بود.
هر سه منبع اظهار داشتند که صورت خامنهای در حمله به مجتمع رهبر عالی در مرکز تهران تغییر شکل یافته و او دچار آسیب جدی به یک یا هر دو پای خود شده است.
بر اساس گفتههای این افراد که خواستار فاش نشدن نامشان برای بحث درباره مسائل حساس بودند، با این حال، این فرد ۵۶ ساله در حال بهبودی از جراحات خود است و از نظر ذهنی هوشیار باقی مانده است. دو نفر از آنها گفتند که او از طریق کنفرانس صوتی در جلسات با مقامات ارشد شرکت میکند و در تصمیمگیریهای مربوط به مسائل مهم از جمله جنگ و مذاکرات با واشنگتن، درگیر است.
سوال در مورد اینکه آیا وضعیت سلامتی خامنهای به او اجازه میدهد امور دولتی را اداره کند، در بحرانیترین لحظه ایران در دهههای اخیر مطرح شده است، در حالی که مذاکرات صلح با آمریکا قرار است روز شنبه در اسلامآباد، پایتخت پاکستان، آغاز شود.
این گزارشها از سوی افراد نزدیک به حلقه داخلی خامنهای، مفصلترین توصیف از وضعیت رهبر در هفتههای اخیر را ارائه میدهند. رویترز نتوانست صحت این توصیفات را به طور مستقل تأیید کند.
محل اقامت، وضعیت و توانایی خامنهای برای حکومت، همچنان برای عموم مردم تا حد زیادی یک راز باقی مانده است، زیرا از زمان حمله هوایی و انتصاب متعاقب او به عنوان جانشین پدرش در ۸ مارس، هیچ عکس، فیلم یا ضبط صوتی از او منتشر نشده است.
نمایندگی ایران در سازمان ملل به سوالات رویترز درباره میزان جراحات خامنهای یا دلیل عدم انتشار هیچ تصویر یا ضبطی از او، پاسخی نداد.
خامنهای در ۲۸ فوریه، نخستین روز جنگی که توسط آمریکا و اسرائیل آغاز شد، در حملهای که منجر به کشته شدن پدر و سلف او، آیتالله علی خامنهای، که از سال ۱۳۶۸ (۱۹۸۹) حکومت میکرد، شد، زخمی گردید. همسر مجتبی خامنهای، برادرزن و خواهرزن او نیز از جمله اعضای خانوادهاش بودند که در این حمله کشته شدند.
هیچ بیانیه رسمی از سوی ایران در مورد میزان جراحات خامنهای منتشر نشده است. با این حال، یک خبرخوان تلویزیون دولتی پس از انتصاب او به عنوان رهبر عالی، وی را "جانباز" توصیف کرد، اصطلاحی که برای افراد به شدت مجروح شده در جنگ به کار میرود.
گزارشها درباره جراحات خامنهای با اظهارات پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا در ۱۳ مارس، که گفته بود خامنهای "زخمی شده و احتمالاً دچار تغییر شکل (بدن) شده است"، همخوانی دارد.
یک منبع آگاه از ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا به رویترز گفت که گمان میرود خامنهای یک پای خود را از دست داده باشد.
سازمان سیا از اظهارنظر در مورد وضعیت خامنهای خودداری کرد. دفتر نخستوزیری اسرائیل به سوالات پاسخ نداد.
الکس واتانکا، پژوهشگر ارشد در مؤسسه خاورمیانه، گفت که صرفنظر از شدت جراحات، بعید نیست که رهبر جدید و بیتجربه بتواند همان قدرت فراگیر پدرش را اعمال کند. واتانکا افزود که در حالی که او نماینده تداوم محسوب میشود، ممکن است سالها طول بکشد تا او بتواند همان سطح از اقتدار خودکار را به دست آورد.
او اظهار داشت: "مجتبی یک صدا خواهد بود، اما صدای تعیینکننده نخواهد بود. او باید خود را به عنوان صدای معتبر، قدرتمند و برتر ثابت کند. رژیم به طور کلی باید در مورد مسیری که قرار است طی کند، تصمیم بگیرد."
یکی از افراد نزدیک به حلقه خامنهای گفت که انتظار میرود تصاویر رهبر عالی ظرف یک یا دو ماه منتشر شود و ممکن است او حتی در آن زمان در انظار عمومی ظاهر شود، هرچند هر سه منبع تأکید کردند که او تنها زمانی ظاهر خواهد شد که وضعیت سلامتی و شرایط امنیتی اجازه دهد.
"ما اطلاعات زیادی درباره جهانبینی او نداریم"
در نظام تئوکراتیک ایران، قدرت نهایی قرار است توسط رهبر عالی، یک روحانی شیعه مورد احترام که توسط مجمع ۸۸ نفره از آیتاللهها منصوب میشود، اعمال شود. رهبر بر رئیسجمهور منتخب نظارت میکند و مستقیماً نهادهای موازی از جمله سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، که یک نیروی قدرتمند سیاسی و نظامی است، را فرماندهی میکند.
اولین رهبر عالی ایران، آیتالله روحالله خمینی، به عنوان رهبر کاریزماتیک انقلاب و آگاهترین روحانی زمان خود از اقتداری بیچون و چرا برخوردار بود.
جانشین او، علی خامنهای، روحانی کمشناختهتری بود، اما به عنوان رئیسجمهور ایران خدمت کرده بود. او دههها را صرف تحکیم اقتدار خود پس از انتصابش در سال ۱۳۶۸ (۱۹۸۹) کرد، تا حدی از طریق ارتقاء قدرت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.
منابع ارشد ایرانی پیشتر به رویترز گفته بودند که پسرش، مجتبی، به همان شیوه از قدرت مطلق برخوردار نیست. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، که به هدایت او به سمت جایگاه رهبری پس از ترور پدرش کمک کردند، به عنوان صدای مسلط در تصمیمات استراتژیک در طول جنگ ظاهر شدهاند. نمایندگی ایران در سازمان ملل به سوالات درباره قدرت سپاه و رهبر جدید پاسخ نداد.
مقامات و افراد مطلع گفتهاند که خامنهای به عنوان یک شخصیت تاثیرگذار در دفتر پدرش، سالها در سطوح بالای جمهوری اسلامی در اعمال قدرت دخیل بوده و با چهرههای ارشد سپاه ارتباط برقرار کرده است.
واتانکا از مؤسسه خاورمیانه گفت: با وجود اینکه او به دلیل ارتباطاتش با سپاه، احتمالاً رویکرد سختگیرانه پدرش را ادامه خواهد داد، اما ما اطلاعات زیادی درباره جهانبینی او نداریم.
اولین ارتباط خامنهای با ایرانیان به عنوان رهبر عالی در ۱۲ مارس انجام شد، زمانی که در بیانیهای کتبی که توسط یک خبرخوان تلویزیونی قرائت شد، گفت که تنگه هرمز باید بسته بماند و به کشورهای منطقه در مورد بستن پایگاههای آمریکا هشدار داد.
دفتر او از آن زمان تاکنون چند بیانیه کتبی کوتاه دیگر از وی صادر کرده است، از جمله در ۲۰ مارس که وی نوروز ایرانی را تبریک گفت و آن را "سال مقاومت" نامید. بیانیههای عمومی سیاست در مورد موضع جنگی ایران، رویکرد آن در قبال دیپلماسی، همسایگان، مذاکرات آتشبس و ناآرامیهای داخلی، توسط سایر مقامات ارشد بیان شدهاند.
ممهای «مجتبی کجاست؟» در فضای مجازی دست به دست میشوند
غیبت خامنهای به طور گسترده در رسانههای اجتماعی ایران و گروههای پیامرسان، زمانی که اینترنت کشور تا حدی امکانپذیر است، مورد بحث قرار میگیرد، با نظریههای توطئه گستردهای در مورد وضعیت او و اینکه چه کسی کشور را اداره میکند.
یکی از ممهای محبوب که در فضای مجازی منتشر شده است، تصویری از یک صندلی خالی زیر نورافکن با شعار "مجتبی کجاست؟" است.
با این حال، برخی از حامیان دولت، از جمله یک عضو ارشد بسیج، که یک گروه شبهنظامی داوطلب تحت نظر سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است، گفتند که حفظ حریم خصوصی برای خامنهای با توجه به تهدید ناشی از موج حملات هوایی آمریکا و اسرائیل که پیش از این بخش زیادی از رهبری کشور را از بین برده است، مهم است.
یک عضو ردهپایینتر بسیج نیز با این نظر موافق بود.
محمد حسینی از شهر قم در یک پیام متنی گفت: "چرا باید در انظار عمومی ظاهر شود؟ تا هدف این جنایتکاران قرار گیرد؟"