مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، گفت که ممکن است در ساعات آینده «اخبار خوبی» در مورد تنگه هرمز مسدود شده وجود داشته باشد، زیرا ایران و واشنگتن مذاکرات صلح را پیش میبرند.
روبیو روز یکشنبه در جریان بازدید از هند به خبرنگاران گفت: «فکر میکنم در این زمینه اخبار خوبی وجود دارد، اما هنوز نهایی نیست. اما شاید کمی دیرتر امروز بتوانیم اطلاعات بیشتری ارائه دهیم.»
روبیو در کنار سوبرامانیام جایشانکار، وزیر امور خارجه هند، افزود: «پیشرفتهایی حاصل شده است. نمیخواهم آن را کماهمیت جلوه دهم، اما همچنین میخواهم این نکته را اضافه کنم که هنوز کارهایی برای انجام دادن داریم.»
این اظهارات پس از آن مطرح شد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز شنبه گفت که توافقی برای پایان دادن به جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در حال نهایی شدن است و بازگشایی تنگه هرمز — یک گذرگاه حیاتی برای انرژی جهانی — به زودی اعلام خواهد شد.
ترامپ در یک پست در شبکههای اجتماعی نوشت: «توافقی در حد زیادی مذاکره شده است، که منوط به نهایی شدن بین ایالات متحده آمریکا، جمهوری اسلامی ایران و سایر کشورهای مختلف است.»
در حالی که رسانهها و مقامات ایرانی پیشرفتها را تایید کردهاند، اما محتاطتر بودهاند. خبرگزاری نیمهرسمی تسنیم به نقل از یک «منبع آگاه» گزارش داد که واشنگتن و تهران هنوز بر سر «یک یا دو بند» اختلاف نظر دارند. در همین حال، خبرگزاری فارس ادعاهای ترامپ را «دور از واقعیت» دانست، بدون اینکه از کسی نام ببرد.
آکسیوس گزارش داد که این پیمان شامل تمدید ۶۰ روزه آتشبس فعلی خواهد بود که طی آن تنگه بازگشایی میشود و ایران اجازه فروش نفت خود را پیدا میکند. آکسیوس به نقل از یک مقام آمریکایی که نامش فاش نشد، گفت که مذاکرات بعدی در مورد برنامه هستهای تهران دنبال خواهد شد.
همچنین گفته شد که پیشنویس توافق، پایان جنگ موازی بین اسرائیل و حزبالله مورد حمایت ایران در لبنان را مقرر میکند — گامی که اسرائیل ممکن است تمایلی به تایید آن نداشته باشد. سخنگوی بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، گفت که وی روز یکشنبه شب با مقامات اسرائیلی مشاورههای امنیتی برگزار خواهد کرد، بدون اینکه جزئیاتی در مورد آنچه مورد بحث قرار خواهد گرفت ارائه دهد.
گیلا گاملیل، وزیر کابینه امنیتی نتانیاهو، به ایستگاه رادیویی ۱۰۳ افام تلآویو گفت که یک آتشبس «نسبتاً طولانی» ممکن است در نظر باشد، که طی آن مذاکرات ادامه یافته و آمریکا حضور نظامی خود را حفظ خواهد کرد.
فارس متعاقباً گزارش داد که آزادسازی وجوه بلوکه شده ایران و معافیت از تحریمهای نفتی و پتروشیمی همچنان از جمله مسائل حلنشدهای هستند که مانع دستیابی به توافق نهایی میشوند.
وضعیت آینده تنگه هرمز، که به طور معمول یک پنجم نفت و گاز طبیعی مایع جهان از طریق آن عبور میکند، محوری باقی مانده است. بسته شدن مؤثر آن پس از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در اواخر فوریه، یک بحران انرژی جهانی را به وجود آورده و فشار اقتصادی را بر دولتها در مناطق دور از خاورمیانه افزایش داده است.
جمهوری اسلامی پیشنهاد کرده است که از کشتیهای عبوری از تنگه عوارض دریافت کند و از آمریکا میخواهد بخش «قابل توجهی» از داراییهای بلوکه شده خود در خارج از کشور را آزاد کند. همچنین، درخواستها برای دست کشیدن از اورانیوم و توقف غنیسازی را رد میکند و اصرار دارد که قصد ساخت بمب اتمی را ندارد.
پاکستان و همسایگان منطقهای از جمله امارات متحده عربی، عربستان سعودی، مصر، ترکیه و قطر در مذاکراتی که به دنبال تمدید یک آتشبس شش هفتهای شکننده هستند، نقشآفرینی کردهاند. ترامپ روز شنبه با برخی از رهبران آنها در مورد آنچه وی آن را «تفاهمنامه مربوط به صلح» خواند، صحبت کرد.
روبیو روز یکشنبه از «پیشرفتهایی در ۴۸ ساعت گذشته با همکاری شرکای ما در منطقه خلیج [فارس] بر روی یک طرح کلی» خبر داد.
او گفت: اگر این تلاش موفقیتآمیز باشد، میتواند «ما را نه تنها با تنگهای کاملاً باز — و منظورم تنگه باز بدون عوارض است — بلکه با رسیدگی به برخی از مسائل کلیدی که مبنای جاهطلبیهای تسلیحات هستهای ایران در گذشته بوده است، مواجه کند.»
هزاران نفر از زمان آغاز درگیری کشته شدهاند که بیشتر آنها در ایران و لبنان بودهاند. ایران نیز با حملات پهپادی و موشکی کشورهای حوزه خلیج فارس را هدف قرار داد.
به گفته چندین نفر آشنا به موضوع، امارات متحده عربی به قطر و عربستان سعودی پیوسته و از ترامپ درخواست کرده است تا زمان بیشتری برای مذاکرات فراهم کند.
با عدم پایان درگیری، قیمت نفت بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه باقی مانده است. صورتحسابهای بالاتر سوخت در آمریکا به فشار سیاسی داخلی بر ترامپ برای دستیابی به توافق میافزاید، به ویژه پیش از انتخابات میاندورهای نوامبر که کنترل کنگره را تعیین خواهد کرد.
اما با دستیابی به توافق، رئیسجمهور همچنین در معرض این خطر است که این عمل به عنوان یک شکست استراتژیک برای آمریکا تلقی شود. برخی از متحدان تندرو ترامپ از او میخواهند که عملیات بمباران را تا زمانی که تمام اهداف اعلام شده او محقق شود، ادامه دهد.
— با همکاری سلما الوردانی و دن ویلیامز
(بروزرسانی با اظهارات روبیو از پاراگراف ابتدایی.)