بانک جهانی اعلام کرد که اقتصادهای در حال توسعه در سالهای آینده از افزایش بهرهوری کارگران خود با کمک هوش مصنوعی سود بیشتری خواهند برد تا اینکه شغلهایی را که با این فناوری جایگزین میشوند از دست بدهند.
بزرگترین وامدهنده چندجانبه به کشورهای با درآمد متوسط و فقیرتر در گزارشی که روز سهشنبه منتشر شد، گفت که «هوش مصنوعی بیشتر به کارگران کمک میکند تا اینکه آنها را بیکار کند» و پیشبینی کرد که موجی از ابزارهای ارزانتر هوش مصنوعی میتواند رشد ضعیف را در سراسر جهان در حال توسعه احیا کند.
ایندرمیت گیل، اقتصاددان ارشد بانک جهانی، گفت: «به عنوان یک قاعده، اقتصادهای در حال توسعه امروز از هوش مصنوعی بیشتر سود میبرند و ترس کمتری دارند تا کشورهای ثروتمند... کمتر از یک دهم مشاغل آنها در معرض اتوماسیون هوش مصنوعی قرار دارند، در حالی که این رقم در اقتصادهای با درآمد بالا بیش از یک سوم است.»
گزارش بانک لحن به طور قابل توجهی خوشبینانهای دارد. کارشناسان دیگر هشدار دادهاند که هوش مصنوعی میتواند بسیاری از اقتصادهای نوظهور را حتی بیشتر از کشورهای ثروتمند عقب بیندازد، زیرا کارگران طبقه متوسط تازهکار در بخش دانش با رباتها جایگزین میشوند و دولتهای آنها رقابت برای مراکز داده و تراشهها را از دست میدهند.
گیل گفت: «وقتی گزارش را شروع کردیم، در واقع خیلی کمتر خوشبین بودیم... دیدگاه ما واقعاً تحت تأثیر بحثهای مربوط به از دست دادن شغل در اقتصادهای توسعهیافته بود.»
اما او افزود که به زودی مشخص شد که هوش مصنوعی دستاوردهای کارایی به ارمغان میآورد، مانند تصویربرداری پزشکی دقیقتر، رسیدگی سریعتر به پروندههای معوق دادگاهها و پیشبینیهای بهتر آب و هوا در کشورهایی از هند تا کنیا، با وجود چالشهایی مانند دسترسی کمتر به قدرت محاسباتی و برق قابل اعتماد.
گیل گفت: در حالی که دستاوردهای بهرهوری در سطح اقتصاد از هوش مصنوعی هنوز دشوار است، «پتانسیل عظیمی برای انجام کارهایی وجود دارد که در غیر این صورت دههها، شاید حتی یک قرن طول میکشید» از نظر داشتن کارگران ماهر کافی برای این وظایف.
شرطبندی سرمایهگذاران روی این کشورها عمدتاً منعکسکننده این دیدگاه است که هوش مصنوعی به نفع چند بازار نوظهور با فناوری پیشرفته خواهد بود که از تقاضای تراشه سود میبرند، در حالی که به کشورهایی که نیروی کار ماهر ارزان برای خدمات جهانی مانند مراکز تماس فراهم میکنند، ضربه میزند.
به عنوان مثال، شاخص شرکتهای بزرگ فناوری اطلاعات هند که در بورس اوراق بهادار فهرست شدهاند، امسال ۱۸ درصد سقوط کرده است، در حالی که بازار سهام کره که تحت سلطه تولیدکنندگان تراشه است، ۵۱ درصد جهش داشته است.
این روند در ماه گذشته معکوس شده است، زیرا تردید سرمایهگذاران در مورد سرعت رونق سرمایهگذاری هوش مصنوعی افزایش یافته است، به طوری که شاخص هند ۱۲ درصد رشد کرده در حالی که بازار کره حدود یک پنجم سقوط کرده است.
گزارش بانک جهانی گفت که شواهدی وجود دارد که استفاده از هوش مصنوعی، در عین حال، به سرعت در حال گسترش در کسبوکارهای کوچک در بازارهای نوظهور است.
در این گزارش آمده است که به طور متوسط، حدود یک پنجم شرکتهای دارای بیش از پنج کارمند که در هند، اردن، کنیا، مکزیک، نیجریه و تایلند مورد بررسی قرار گرفتند، اخیراً از چتباتهای هوش مصنوعی در عملیات خود استفاده کردهاند، در حالی که این رقم در آمریکا یک سوم است.
این گزارش هشدار میدهد که کشورهای پیشرفته همچنان شاهد بزرگترین دستاوردهای بهرهوری بر اساس نرخهای فعلی بالاتر پذیرش هوش مصنوعی خواهند بود، مگر اینکه کشورهای در حال توسعه بتوانند به آنها برسند، مثلاً با تطبیق مدلها.
در یک سناریوی خوشبینانه بر اساس روندهای فعلی پذیرش، هوش مصنوعی میانگین حداکثر رشد بلندمدت کشورهای در حال توسعه را از ۴.۱ درصد به ۴.۹ درصد در این دهه افزایش میدهد، اما برای کشورهای ثروتمند آن را از ۱.۲ درصد به ۳.۶ درصد افزایش میدهد.
گیل استدلال کرد که ظهور به اصطلاح مدلهای «کوچک»، که با پارامترهای کمتری اجرا میشوند و به حافظه کمتری نیاز دارند، به این معنی است که «هوش مصنوعی میتواند به حل مشکلات مهم مربوط به وظایف محدود کمک کند، حتی زمانی که قدرت محاسباتی محلی محدود است، برق غیرقابل اعتماد است و خدمات اینترنتی نامطمئن است».
بانک هشدار داد که تلاش دولتها برای هزینهکردن زیاد روی «حاکمیت هوش مصنوعی»، سرمایهگذاری سنگین در مراکز داده و تولید تراشه در رقابت برای توسعه بهترین مدلهای هوش مصنوعی، میتواند یک «تله توسعه» باشد، با توجه به خطر عدم بازدهی آنها.
گیل گفت: برای اقتصادهای کوچکتر در همه سطوح درآمد، «واقعاً سخت است که شکاف با آمریکا و چین را ببندیم... سازگاری باید اصلیترین راهکار باشد».