قاهره/واشنگتن، ۲۴ اوت (رویترز) - آمریکا ایران را به آنچه «بزرگترین حمله مالی تاریخ» نامید تهدید کرد، در حالی که خود را برای اعمال تحریمهای اقتصادی دوشنبه که شرکای تجاری ایران را هدف قرار میدهد آماده میکند.
ایران نیز در مقابل تهدید کرد که «اگر جنگ اقتصادی ادامه یابد»، تمام صادرات نفت خلیج فارس را متوقف خواهد کرد.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، روز دوشنبه ساعت ۱ بعد از ظهر به وقت شرقی (۱۷۰۰ به وقت گرینویچ) کنفرانس خبری برگزار خواهد کرد، در حالی که وعده داده است اقدامات شدیدتری را علیه کشوری که از زمان انقلاب اسلامی ۱۹۷۹ تقریباً تحت تحریمهای مداوم اقتصادی بوده است، اعلام کند.
بسنت در مقالهای که روز یکشنبه در فایننشال تایمز منتشر شد، نوشت: «در سپیدهدم، یک روز-دی اقتصادی آغاز میشود — بزرگترین حمله مالی تاریخ علیه یک دشمن.»
کشورهای درگیر هفتههاست که حملات نظامی علیه یکدیگر انجام ندادهاند، اما مذاکرات معناداری نیز برای پایان دادن به این درگیری شش ماهه صورت نگرفته است.
از زمان آغاز حملات آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه، هزاران نفر کشته شدهاند که بیشتر آنها در ایران و لبنان بودهاند؛ این حملات بخش زیادی از توانمندی نظامی متعارف ایران را تحلیل برده و آسیب اقتصادی وارد کرده و آیتالله علی خامنهای، رهبر معظم ایران را به شهادت رسانده است.
اما ایران توانمندی موشکی و پهپادی کافی برای حمله به همسایگان خلیج فارس و تهدید نفتکشها در تنگه هرمز را حفظ کرده است و این امر کشتیرانی در این آبراه حیاتی را تقریباً متوقف کرده و بر قیمت جهانی سوخت فشار آورده است. وضعیت دقیق برنامه هستهای ایران که آمریکاییها و اسرائیلیها به دنبال نابودی آن هستند، همچنان نامشخص است.
بسنت بدون اشاره به اقدامات مشخص، نشان داد که آمریکا «کشورهای ترسو» را که با درگیر شدن در اقتصاد و سیستم مالی ایران «مماشات» میکنند، هدف قرار خواهد داد.
او در فایننشال تایمز نوشت: «آنها بهتر است عواقب ادامه این وضعیت را در نظر بگیرند.»
ایران روزهاست که خود را برای این تحریمها آماده میکند و مجموعهای از بیانیههای تند صادر کرده که حاکی از یک پاسخ نظامی بزرگ است.
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، روز یکشنبه تلافی اقتصادی را پیشنهاد کرد.
رضایی در پستی در شبکه اجتماعی نوشت: «اگر جنگ اقتصادی ادامه یابد، حتی یک قطره نفت نیز صادر نخواهد شد، نه از طریق تنگه هرمز و نه از هیچ جای خلیج فارس. ایران مشارکت یا حمایت هر کشوری از جنگ اقتصادی آمریکا علیه مردم ایران را اعلام جنگ تلقی خواهد کرد.»
بسنت پیش از این از چین خواسته بود با آمریکا همکاری کند و خاطرنشان کرده بود که چین به طور تاریخی نیمی از واردات نفت خود را از منطقه خلیج فارس دریافت میکند. سخنگوی سفارت چین در واشنگتن نیز در واکنش اعلام کرد که «تحریمها و فشار به حل مشکل کمک نمیکند» و خواستار دیپلماسی شد.
اقتصاد ایران پیش از حملات آمریکا و اسرائیل که بخشهایی از زیرساختهای آن را نابود کرد، تحت فشار تحریمهای بینالمللی قرار داشت.
اگرچه تهران همچنان ظاهراً سرکش است، مقامات ایرانی هشدار دادهاند که مجازات اقتصادی بیشتر میتواند سختیها را افزایش دهد، ناآرامیها را دوباره شعلهور کند و مشروعیت جمهوری اسلامی را بیشتر تضعیف کند.
ایران با تورم بالا، ارز ضعیفشده، کمبود انرژی، تحریمها و ضعفهای ساختاری عمیق وارد جنگ شد و اکنون باید با زیرساختهای آسیبدیده، تجارت مختلشده، تولید از دست رفته و هزینه بازسازی دست و پنجه نرم کند.
در غیاب مذاکرات رسمی رو در رو بین آمریکا و ایران، که آخرین بار در ژوئن در سوئیس انجام شد، کشورهای دیگری از جمله قطر، پاکستان و ترکیه تلاش کردهاند دیپلماسی را ترویج کنند.
ایران اعلام کرد رئیس ستاد ارتش پاکستان، عاصم منیر، روز دوشنبه به تهران سفر خواهد کرد تا به تلاشها برای بازگرداندن صلح و امنیت در منطقه کمک کند، اما جزئیات چندانی ارائه نکرد.
پاکستان در این درگیری میانجیگری کرده است و یک منبع دولتی پاکستان گفت که منیر به تحولات اخیر از جمله تهدید آمریکا به اعمال تحریمهای جدید اشاره خواهد کرد.
حملات آمریکا و اسرائیل به ایران و حملات اسرائیل به لبنان در طول جنگ، هزاران کشته برجای گذاشته و میلیونها نفر را آواره کرده است. آمریکا نیز ۱۸ کشته و بیش از ۷۵۰ زخمی گزارش کرده است.