پاریس (AP) — پس از آرامش نسبی در آخر هفته، انتظار می‌رود دانش‌آموزان دبیرستانی در فرانسه هفته آینده دوباره به خیابان‌ها بازگردند و جنبش اعتراضی خود را که دولت امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه را تحت فشار قرار داده است، ادامه دهند.
در حالیکه دانش‌آموزان فرانسوی در پاریس اعتراض می‌کنند، شاهد اعتراضات گسترده‌ای هستیم که عمدتاً ناشی از کمبود منابع مدارس، امکانات فرسوده و کمبود نیروی انسانی است.
سؤال کلیدی این است که آیا خشونت در حاشیه اعتراضات تشدید خواهد شد، مرز بین اعتراض و آشوب را مبهم می‌کند و آیا دولت مکرون پاسخ سختگیرانه‌تر پلیس را افزایش خواهد داد یا خیر. طبق گفته وزیر کشور، پلیس هفته گذشته بیش از ۵۰۰۰ نفر را بازداشت کرد که ۸۵ درصد آن‌ها نوجوان بودند. صدها نفر نیز زخمی شده‌اند.
آزمون اصلی برای دوام و جذابیت این جنبش روز سه‌شنبه خواهد بود، زمانی که اتحادیه قدرتمند کارگری CGT نیز از کارگران خواسته است تا در اعتراضات شرکت کنند.
آنچه باید بدانید:
آغاز اعتراضات
اعتراضات ابتدا در اواسط سپتامبر در منطقه پاریس شعله‌ور شد. معلمان و دانش‌آموزان در اعتراض به کمبود نیروی انسانی در یک دبیرستان (lycée) در کریتیل، واقع در حومه جنوب شرقی پایتخت فرانسه، بسیج شدند. از آنجا، اعتصابات کلاسی، محاصره‌ها و تظاهرات به سایر حومه‌های پاریس و سپس سراسر کشور گسترش یافت، حتی در دبیرستان‌های شهرهای کوچک نیز اعتراضاتی شکل گرفت.
طبق گفته وزیر آموزش و پرورش، حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ مدرسه به دلیل خسارات یا حملاتی که علیه کارکنان صورت گرفته، مجبور به تعطیلی شدند و انتظار می‌رود روز دوشنبه همچنان بسته بمانند. وی افزود که بیش از ۱۷۰ دانش‌آموز و ۷۸ کارمند مدرسه زخمی شده‌اند.
خواسته‌های معترضان
از همان ابتدا، دانش‌آموزان بر نابرابری‌های ادراک‌شده در سیستم آموزشی تمرکز کردند و گفتند که آموزش، امکانات و فرصت‌های پیشرفت برای دانش‌آموزان مناطق محروم به خوبی دیگران نیست، علی‌رغم وعده شعار ملی فرانسه: «آزادی، برابری، برادری».
بر اساس عکس‌های منتشر شده توسط کلِمِنس گته، نماینده این منطقه در مجلس ملی فرانسه، پلاکاردهای اولین معترضان در کریتیل عباراتی مانند «نابرابری زیاد، ما خسته‌ایم»، «آموزش حق است، نه امتیاز» و «بخاطر مزاحمت عذرخواهی می‌کنیم، این برای آینده ماست» نوشته شده بود.
دانش‌آموزان در سایر نقاط نیز شکایت کردند که در طول موج‌های گرمای تابستانی، در کلاس‌هایی بدون تهویه مطبوع دچار گرمازدگی می‌شوند و در زمستان یخ می‌زنند. رسانه‌های فرانسوی ویدیوهایی از موش‌های در حال دویدن، سقف‌های ریزش کرده، نشت آب، مبلمان شکسته و سایر مشکلات در مدارس فرسوده پخش کردند.
«عموم مردم باید بدانند که شرایط مطالعه دیگر آن چیزی نیست که برای ما بود»، گفت سوفی بردی، معلم ادبیات ۵۰ ساله در پاریس. «این شرایط به طور قابل توجهی بدتر شده است.»
هزینه‌های آموزش و پرورش یکی از پرهزینه‌ترین اقلام در بودجه دولتی است که دولت مکرون برای سال ۲۰۲۷ پیشنهاد داده است. دولت مبلغ ۶۵.۵ میلیارد یورو (۷۴ میلیارد دلار) را برای مدارس اختصاص داده است، بیشتر از ۶۳.۴ میلیارد یورو برای دفاع.
دانش‌آموزان همچنین از ساعات طولانی تحصیل شکایت دارند. در دبیرستان‌ها، کلاس‌ها اغلب ساعت ۸ صبح شروع می‌شوند و تا اوایل شب ادامه دارند. طبق آمار اتحادیه اروپا، ساعات اجباری تحصیل دانش‌آموزان فرانسوی از بالاترین سطوح در اروپا است.
«من معلمان را بیشتر از خانواده‌ام می‌بینم»، چنین روی پلاکارد یک دختر جوان نوشته شده بود که توسط روزنامه لو پاریسین عکس‌برداری شده است.
حمایت قوی چپ افراطی از دانش‌آموزان
گته، نماینده‌ای که عکس‌هایی از دیدار خود با اولین معترضان در کریتیل با بلندگو در دست منتشر کرده است، ستاره در حال ظهور حزب چپ افراطی «فرانسه تسلیم‌ناپذیر» است. سایر نمایندگان و مقامات منتخب این حزب نیز به سرعت با اعتراضات همسو شدند، با دانش‌آموزان دیدار کردند و از خواسته‌های آنان حمایت نمودند.
ژان لوک ملنشن، رهبر حزب «فرانسه تسلیم‌ناپذیر»، از اعضا و هواداران حزب خواست تا با قرار دادن خود بین دانش‌آموزان و پلیس، از آنان محافظت کنند.
ملنشن آنچه را «وحشیگری» افسران پلیس نامید، محکوم کرد؛ پلیسی که به طور گسترده از گاز اشک‌آور و چوب‌دستی برای متفرق کردن جمعیت استفاده کرده است. گمان می‌رود برخی از زخم‌های صورتی که معترضان جوان متحمل شده‌اند، ناشی از پرتابه‌های ضد شورش پلیس باشد. طبق اعلام دفتر وزیر کشور، صدها افسر پلیس نیز زخمی شده‌اند.
منتقدان ملنشن، حزب «فرانسه تسلیم‌ناپذیر» را متهم به تحریک و سوءاستفاده سیاسی از دانش‌آموزان می‌کنند. ملنشن، یک ضد سرمایه‌دار آتشین، می‌گوید حزبش از جنبش حمایت می‌کند اما آن را سازماندهی نمی‌کند و خواهان غیرخشونت‌آمیز بودن آن است.
ملنشن ۷۵ ساله، برای چهارمین بار در حال تلاش برای کسب ریاست جمهوری فرانسه است و سعی دارد رأی جوانان را جلب کند. جوانان در آخرین انتخابات ریاست جمهوری در سال ۲۰۲۲ کمتر از سایر گروه‌های سنی رأی دادند، اما اگر ملنشن بتواند آنان را به مشارکت ترغیب کند، ممکن است به او کمک کند تا به دور دوم تعیین‌کننده در ماه مه راه یابد؛ موفقیتی که همواره از او دریغ شده است.
«آنچه ما می‌خواهیم این است که جوانان این کشور با سرافرازی از این دوره خارج شوند، چیزی به دست آورده باشند و چیزی آموخته باشند و هنگام رأی دادن آن را به یاد آورند»، ملنشن روز پنجشنبه گفت.
——
اولگ ستینیچ، خبرنگار اسوشیتد پرس در پاریس، در تهیه این گزارش مشارکت داشت.