به گزارش بلومبرگ که روز جمعه به نقل از مقامات غربی آشنا با ارزیابیهای اطلاعاتی منتشر شد، ایران با وجود هشت ماه حملات هوایی آمریکا و اسرائیل، توانایی تولید موشکهای بالستیک و پهپاد را حفظ کرده است؛ امری که به تهران اجازه میدهد ذخایر تسلیحاتی خود را تکمیل کند، در حالی که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در حال بررسی تأخیر در اقدام نظامی بیشتر تا پس از انتخابات میاندورهای نوامبر است.
این مقامات که خواستار ناشناس ماندن بودند، گفتند ایران با وجود حملات گسترده به زیرساختهای نظامی-صنعتیاش، بخشی از زیرساختهای تولید تسلیحات خود را حفظ کرده است.
یک مقام غربی ارزیابی کرد که تهران همچنان ذخایر قابلتوجهی از موشکهای بالستیک و برخی سلاحهای ضدکشتی در اختیار دارد و ظرفیت تولید مهمات اضافی را نسبتاً سریع دارد.
این مقام همچنین مدعی شد که روسیه در حال تأمین موشک برای ایران بوده است؛ امری که با یک ارزیابی اطلاعاتی جداگانه در ژوئن سازگار است. وزارت دفاع روسیه به درخواست بلومبرگ برای اظهار نظر پاسخی نداد.
این یافتهها با ادعاهای مکرر مقامات دولت ترامپ مبنی بر اینکه کمپین نظامی آمریکا و اسرائیل بهطور مؤثری توانایی ایران را برای تهدید تأسیسات نظامی آمریکا و متحدان منطقهای از کار انداخته، در تضاد است.
پیش از این ترامپ ارتش ایران را «کاملاً نابودشده» توصیف کرده بود، در حالی که پیت هگزت، وزیر دفاع، در ۳۰ سپتامبر گفت عملیاتهای آمریکا «ظرفیت صنعتی نظامی» ایران و «کل پایگاه دفاعی آنها» را نابود کرده است.
کاخ سفید ارزیابی درباره تواناییهای نظامی ایران را رد کرد
آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، ارزیابی مقامات غربی را رد کرد و اثربخشی عملیاتهای آمریکا علیه زیرساختهای هستهای و نظامی متعارف ایران را دفاع کرد.
کلی در بیانیهای گفت: «نخست، رئیسجمهور ترامپ طی عملیات چکش نیمهشب، تأسیسات هستهای ایران را نابود کرد.»
«سپس، عملیات خشم حماسی با موفقیت سپر متعارفی را که ایران در پی ایجاد آن برای برنامه هستهای خود بود، از جمله موشکهای بالستیک، تأسیسات تولید و نیروی دریاییاش، نابود کرد.»
میزان خسارت وارده به صنعت موشکی ایران همچنان محل مناقشه است. یک گزارش سپتامبر با استناد به مقامات آمریکایی و خاورمیانهای نشان داد که تهران با استفاده از قطعات موجود، از جمله در تأسیسات زیرزمینی، تولید محدود موشکهای بالستیک را از سر گرفته است، هرچند تولید همچنان در سطح پیش از جنگ قرار نداشت.
ترامپ روز پنجشنبه اعلام کرد آمریکا پیش از انتخابات میاندورهای نوامبر از حمله به ایران خودداری خواهد کرد؛ پیش از آنکه در پی حملات فزاینده به کشتیرانی تجاری، گزینه ازسرگیری حملات نظامی را بررسی کرده بود.
به گفته ارزیابیهای غربی، این وقفه میتواند زمان بیشتری در اختیار تهران قرار دهد تا تولید را از سر بگیرد و زرادخانه خود را تکمیل کند.
ایران حملات به کشتیهایی را که در نزدیکی تنگه هرمز فعالیت میکنند تشدید کرده و به گفته نیروی دریایی بریتانیا، در هفته گذشته دستکم ۱۰ کشتی مورد حمله قرار گرفتهاند.
این حملات نگرانیها درباره امنیت دریایی و اختلال احتمالی در عرضه جهانی انرژی را افزایش داده است؛ بهویژه با توجه به اینکه آمریکا به محاصره دریایی صادرات نفت ایران ادامه میدهد.
در سپتامبر، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی هشدار داد که در صورت آغاز حملهای دیگر از سوی واشنگتن، میتواند سلاحهای متفاوتی را به کار گیرد و اهداف جدیدی را هدف بگیرد؛ نشانهای از قصد آن برای حفظ فشار نظامی با وجود خساراتی که در جنگ متحمل شده است.
پرسشهایی درباره زرادخانه باقیمانده موشکی ایران
به گفته جیم لمپسون، تحلیلگر سابق سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) و پژوهشگر مهمان کالج کینگز لندن، کمپین هوایی آمریکا و اسرائیل احتمالاً خسارات قابلتوجه بلندمدتی به زیرساختهای تولید موشک پیش از جنگ ایران وارد کرده است.
با این حال، اندازه دقیق زرادخانه باقیمانده ایران همچنان نامشخص است.
برآوردهای اسرائیلی ذخایر موشکهای بالستیک تهران را پیش از جنگ حدود ۲۵۰۰ فروند برآورد میکرد، در حالی که ارزیابیهای اطلاعاتی غرب در ژوئن نشان میداد ایران همچنان تقریباً سهچهارم مهمات پیش از جنگ خود را در اختیار دارد.
ارزیابیهای پیشین نظامی اسرائیل نشان میداد حملات گسترده به تأسیسات نظامی-صنعتی ایران ممکن است بازسازیای چندساله را ایجاب کند، هرچند توانایی بازگرداندن پرتابگرها و سایر قطعات همچنان نگرانکننده بود.
شکاف میان ارزیابیهای مربوط به ذخایر باقیمانده ایران و ظرفیت تولید آن، دشواری تعیین اینکه تهران بدون کمک خارجی بیشتر تا چه حد میتواند توانایی نظامی خود را بازسازی کند را برجسته میسازد.
یک ارزیابی جداگانه در اوت توضیح داد که ایران از دورههای کاهش درگیری برای تعمیر پرتابگرها، بازگرداندن دسترسی به تأسیسات زیرزمینی و تسریع تلاشها برای بازسازی تولید موشک و پهپاد استفاده کرده است. تحلیلگران هشدار دادند که چنین فعالیتی لزوماً به معنای بازیابی تمام تواناییهای پیش از جنگ تهران نیست.
برای واشنگتن و اسرائیل، دسترسی مستمر ایران به موشکهای بالستیک و سلاحهای ضدکشتی، نگرانیهایی را درباره توانایی آن برای اقدام تلافیجویانه در برابر اقدام نظامی جدید ایجاد میکند.
با توجه به فشارهای فزاینده اقتصادی ناشی از محاصره دریایی آمریکا علیه جمهوری اسلامی، مقامات غربی ارزیابی کردند که تهران میتواند بهطور فزایندهای بر عملیات نامتقارن، از جمله حملات به ترافیک دریایی، تکیه کند تا هزینههایی را بر رقبای برتر نظامی خود تحمیل کند.