آنکارا — در حالی که ترکیه خود را برای گسترش حمایت نظامی از عربستان در برابر حملات فزاینده حوثی‌ها آماده می‌کند، آنکارا همچنین از تهران خواسته است تا به آرام کردن جنگ کمک کند.
اما ایران انگیزه کمی برای فشار جهت کاهش سریع تنش دارد و میزان نفوذ آن بر تصمیم‌گیری‌های حوثی‌ها همچنان نامشخص است.
تلاش‌های کاهش تنش ترکیه پس از آن شدت گرفت که هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، هفته گذشته اعلام کرد که آنکارا در حال پیشبرد گفتگو است.
فیدان در تاریخ ۸ اکتبر گفت: «ما هر کاری که بتوانیم انجام می‌دهیم تا وضعیت را از طریق صلح و گفتگو حل کنیم» و افزود که عربستان «حمایت سازنده‌ای» برای این تلاش‌ها ارائه می‌دهد.
دیپلماسی شاتل
اظهارات فیدان پس از یک دور مذاکرات تلفنی در این هفته مطرح شد. روز سه‌شنبه، اردوغان با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان صحبت کرد و همبستگی ترکیه با ریاض را در پی حملات اخیر حوثی‌ها ابراز داشت. فیدان نیز همان روز با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران تماس گرفت. به گفته یک منبع دیپلماتیک ترکیه، دو طرف درباره درگیری و «تلاش‌ها برای یافتن راه‌حلی برای تعارضات جاری» گفتگو کردند.
این اقدام در حالی صورت گرفت که حملات حوثی‌ها به پادشاهی تشدید شد. حملات به فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض در ۱۰ اکتبر منجر به کشته شدن ۱۳ نفر و زخمی شدن بیش از ۳۰۰ نفر شد؛ مرگبارترین حملات در عربستان طی دهه گذشته.
به نوبه خود، این تشدید، توافق دفاعی مکه — امضا شده میان ترکیه، عربستان و پاکستان در ماه آگوست — را دوباره زیر ذره‌بین برد. بر اساس این پیمان، سه کشور متعهد شدند که حمله به هر یک از آن‌ها را حمله به هر سه کشور تلقی کنند.
در میان این تشدید، سه کشور در ۵ اکتبر بر «استقرار سریع نیروها و توانایی‌های نظامی توافق شده در پادشاهی» توافق کردند. با این حال، آنکارا نیاز دارد که پارلمان ترکیه توافق را تصویب کند تا استقرار امکان‌پذیر شود. اردوغان روز دوشنبه گفت که این توافق به زودی به پارلمان ارائه خواهد شد، اما هنوز ارسال نشده است.
حتی پس از تصویب، ترکیه بعید است موضع تهاجمی علیه حوثی‌ها اتخاذ کند. انتظار می‌رود آنکارا به جای آن، سخت‌افزار و پشتیبانی مشاوره‌ای را برای رفع نیازهای نظامی فنی عربستان فراهم کند و همزمان سعی کند از تشدید بیشتر درگیری جلوگیری نماید.
سرخان افاجان، رئیس مرکز مطالعات ایران مستقر در آنکارا، گفت: «به نظر می‌رسد ترکیه در جستجوی راهی برای انجماد بحران است.»
به نظر می‌رسد انگیزه اصلی آنکارا محدود کردن آسیب‌پذیری خود است. حتی اگر حمایت آن از عربستان تدافعی بماند، همان‌طور که مقامات ترکیه اصرار دارند، استقرار نیروها می‌تواند پرسنل و تجهیزات را در خط آتش قرار دهد و ترکیه را عمیق‌تر به درگیری بکشاند.
نیروهای خارجی در خلیج فارس قبلاً تلفات داشته‌اند. فرماندهی مرکزی آمریکا در مارس اعلام کرد که حملات ایران به کشورهای حوزه خلیج فارس پس از شروع جنگ در فوریه، حدود ۲۰۰ سرباز آمریکایی، از جمله پرسنل مستقر در عربستان، کویت، امارات متحده عربی و بحرین را مجروح کرده است.
افاجان به المونیتور گفت: «ترکیه "جلوگیری از تشدید بیشتر توسط حوثی‌ها" را اولویت قرار می‌دهد» و افزود: «این جایی است که ایران وارد بازی می‌شود.»
آنچه ترکیه از ایران می‌خواهد
آنکارا مدت‌هاست تهران را به عنوان یک مخاطب مهم در مورد یمن در نظر می‌گیرد؛ موضوعی همیشگی در مذاکرات اردوغان و فیدان با همتایان ایرانی آن‌ها.
آنکارا معتقد است تهران به عنوان حامی اصلی خارجی حوثی‌ها، نفوذ قابل توجهی بر آن‌ها دارد. گزارش سازمان ملل متحد در مارس ۲۰۲۵ نشان داد که حوثی‌ها همچنان آموزش، تسلیحات، کمک فنی و حمایت مالی را از ایران و گروه‌های همسو با ایران دریافت می‌کنند.
به همین منظور، ترکیه از توانایی خود برای حفظ روابط کاری با تهران بهره می‌برد. دو کشور برای نفوذ منطقه‌ای رقابت می‌کنند اما رقابت را بخش‌بندی کرده و روابط اقتصادی و دیپلماتیک را حفظ نموده‌اند. طبق داده‌های رسمی، تجارت دوجانبه در سال ۲۰۲۵ از ۵.۵ میلیارد دلار فراتر رفت.
واکنش آنکارا به جنگ آمریکا علیه ایران بازتاب همین تلاش بود. آن‌ها حملات ایران به کشورهای حوزه خلیج فارس را محکوم کردند، اما حملات آمریکا و اسرائیل به ایران را نیز نقد کردند و خواستار دیپلماسی شدند. آن‌ها حتی پس از ورود موشک‌های بالستیک ایران به حریم هوایی ترکیه در مارس و آوریل که منجر به رهگیری آن‌ها توسط پدافند هوایی ناتو شد، از یک شکاف گسترده‌تر با تهران اجتناب کردند.
به گفته الکس واتانکا، عضو ارشد مؤسسه خاورمیانه که به طور گسترده درباره ایران و امنیت منطقه می‌نویسد، تهران ممکن است انگیزه‌هایی برای همکاری با ترکیه برای کاهش تنش در درگیری نیز داشته باشد.
واتانکا به المونیتور گفت: «ایران مشتاق است ترکیه را نزدیک نگه دارد، نه به دلیل اعتماد»، بلکه به این دلیل که برای تهران مفید است که آنکارا، به عنوان یک قدرت منطقه‌ای، رویکرد محتاطانه خود نسبت به جنگ را حفظ کند و از درگیری نظامی مستقیم اجتناب ورزد.
با این حال، به گفته واتانکا، برخلاف ترکیه، تهران ممکن است به دنبال کاهش سریع تنش نباشد. واتانکا گفت: ایران «ممکن است ارزشی در اجازه دادن به حوثی‌ها ببیند تا ابتدا توانایی خود را برای آسیب رساندن به عربستان نشان دهند و موقعیت چانه‌زنی خود و ایران را بهبود بخشند.»
عامل نامشخص دیگر این است که ایران واقعاً چقدر می‌تواند بر تصمیم‌گیری حوثی‌ها تأثیر بگذارد. واتانکا گفت: «هیچ کشور دیگری از نظر نفوذ بر حوثی‌ها به پای ایران نمی‌رسد.» اما این «به معنای آن نیست که [حوثی‌ها] بدون پیگیری اولویت‌های خودشان، دستورات ایران را اجرا خواهند کرد.»