واشینگتن — به گفته کارشناسانی که با «بریکینگ دفنس» صحبت کردند، خروج شتاب‌زده بمب‌افکن‌های آمریکایی از یک فرودگاه بریتانیایی احتمالاً بر شدت حملاتی که آمریکا فعلاً می‌تواند علیه ایران انجام دهد تأثیر خواهد گذاشت و کمبود تدابیر دفاعی در تأسیسات حیاتی را برجسته می‌سازد.
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا اعلام کرد که ایالات متحده یکشنبه به طور ناگهانی دوازده فروند بمب‌افکن راهبردی دوربرد B-1 Lancer را از پایگاه هوایی سلطنتی فرفورد در جنوب انگلستان به دلیل ترس از تهدید ایران عقب کشید. نیویورک تایمز روز دوشنبه گزارش داد که این خروج سریع ناشی از احتمال یک حمله پهپادی محلی بوده است که ممکن است شبیه به عملیات اوکراینی سال گذشته با نام «تار عنکبوت» باشد که در آن از پهپادهای ارزان‌قیمت برای نابودی هواپیماهای راهبردی روسیه در زمین استفاده شد.
فرفورد، واقع در جنوب غربی انگلستان، پس از آغاز عملیات «خشم حماسی» (Epic Fury) در ماه فوریه، سکوی پرتابی کلیدی برای بمب‌افکن‌های آمریکایی مانند B-1 و B-52 Stratofortress بوده است. این پایگاه نسبت به تأسیسات داخل خاک آمریکا، مسیر پروازی کوتاه‌تری به خاورمیانه — حدود ۳۰۰۰ مایل تا ایران — ارائه می‌دهد که فشار بر خدمه پرواز و بدنه هواپیماها را کاهش داده و زمان چرخش سریع‌تری برای عملیات پایدار فراهم می‌کند.
استیسی پتی‌جان، عضو ارشد و مدیر برنامه دفاعی در مرکز امنیت نوین آمریکا، گفت که تأثیر عملیاتی فوری تخلیه بمب‌افکن‌ها از فرفورد احتمالاً محدود است زیرا آمریکا در حال حاضر مأموریت‌های زیادی علیه ایران پرواز نمی‌کند.
با این حال، سایر کارشناسان گفتند که برنامه‌ریزی عملیاتی آینده — به ویژه برای هرگونه افزایش قابل توجه در حملات تهاجمی، همانطور که گزارش شده ترامپ در حال بررسی آن است — باید مورد بازنگری قرار گیرد.
تیموتی والتون، عضو ارشد مؤسسه هادسون، به «بریکینگ دفنس» گفت: «بازگرداندن این بمب‌افکن‌ها به پایگاه‌های داخلی در قاره آمریکا فرصتی برای نگهداری اساسی‌تر هواپیماها فراهم می‌کند، اما ظرفیت حمله پایدار بالقوه‌ای که نیروهای آمریکا می‌توانند علیه ایران به کار گیرند را کاهش می‌دهد.»
داگلاس باری، عضو ارشد هوانوردی نظامی در مؤسسه بین‌المللی مطالعات راهبردی نیز به طور مشابه گفت که مجبور شدن به جابه‌جایی هواپیماها به مکان‌های دورتر از خاورمیانه «به معنای زمان‌های انتقال طولانی‌تر و استفاده بیشتر از هواپیماهای سوخت‌رسان است»، که فشار را افزایش می‌دهد.
جاشورا ورگو، عضو ارشد شورای آتلانتیک، با اشاره به پیامدهای احتمالی مانند کاهش تولید پرواز (Sortie)، گفت که از دست دادن سهولت دسترسی به فرفورد می‌تواند بر «کارایی و انعطاف‌پذیری» نحوه بهره‌گیری از بمب‌افکن‌ها تأثیر بگذارد.
والتون ابراز عقیده کرد که بمب‌افکن‌ها در آینده به فرفورد بازخواهند گشت، اما در همین حین، طراحان جنگی آمریکا احتمالاً گزینه‌های دیگری را بررسی می‌کنند.
از اینجا به کجا؟
ورگو گفت که فراتر از فرفورد، آمریکا همچنان یک «اکوسیستم از پایگاه‌ها، متحدان، لجستیک و توافقنامه‌های اشتراک اطلاعات» را حفظ کرده است که می‌تواند «حرکت‌هایی مانند این را تضمین کند در حالی که آنها [بمب‌افکن‌ها] را از نظر عملیاتی مرتبط نگه دارد.»
اما گزینه‌های مکانی احتمالی برای انتقال بمب‌افکن‌های B-1 محدودتر از آنچه تنها یک سال پیش به نظر می‌رسید، هستند. تحلیلگران به مقاومت دولت‌های محلی در کمک به حملات آمریکا علیه ایران اشاره کردند — موضعی که خشم ترامپ را برانگیخته است.
والتمان مشاهده کرد که فرفورد به طور خاص با زیرساخت‌هایی برای میزبانی بمب‌افکن‌های آمریکا مجهز شده است و دولت‌های میزبان در قاره اجازه نداده‌اند هواپیماها از مکان‌های مناسب دیگر نزدیک‌تر به منطقه مانند پایگاه هوایی اینجرلیک در ترکیه یا پایگاه هوایی مورون در اسپانیا پرواز کنند. (عملیات بمب‌افکن از خود فرفورد نیز منبع بحث‌برانگیز سیاسی در بریتانیا بود، جایی که دولت مأموریت‌های آنها را به عملیات «دفاعی» محدود کرده است.)
در خاورمیانه، بمب‌افکن‌های B-1 قبل از درگیری فعلی از پایگاه هوایی العدید در قطر عملیات می‌کردند، اما پتی‌جان گفت: «با توجه به آسیب‌پذیری شدید پایگاه‌های حوزه خلیج فارس در برابر پهپادها و موشک‌های ایرانی، اکنون این گزینه وجود ندارد.»
والتمان خاطرنشان کرد که فرماندهان آمریکایی همچنین عملیات بمب‌افکن را از قلمرو بریتانیا یعنی جزیره دیگو گارسیا، که حدود ۳۰۰۰ مایل جنوب شرقی ایران در اقیانوس هند قرار دارد، اجرا کرده‌اند. این جزیره مرجانی در اقیانوس آرام میزبان یک پایگاه نظامی مشترک آمریکا و بریتانیا است که می‌تواند از بمب‌افکن‌های B-1 پشتیبانی کند.
میک مولروی، معاون سابق وزیر دفاع برای خاورمیانه، گفت اگر پنتاگون مجبور شود به پرتاب از خاک آمریکا پایبند بماند، «چالش بزرگ‌تری خواهد بود»، اما آمریکا گزینه‌های دیگری برای حمله به ایران در صورت نیاز دارد. برای مثال، گروه ضربتی ناو هواپیمابر یو‌اس‌اس تئودور روزولت و سایر نیروهای آمریکایی در راه منطقه هستند و انتظار می‌رود ماه آینده برسند.
او به «بریکینگ دفنس» گفت: «این موضوع گزینه‌های بیشتری را برای رئیس‌جمهور در زمینه تشدید تنش فراهم خواهد کرد.»
برجسته کردن تهدید پهپادی برای پایگاه‌ها
کارشناسان عمدتاً موافق بودند که خروج بمب‌افکن‌ها نیاز به ترکیب متنوع‌تری از تدابیر دفاعی برای تأسیسات آمریکا را برجسته می‌کند. مشابه رویدادهای داخل خاک آمریکا، گزارش شده است که تأسیسات بریتانیایی مانند پایگاه هوایی سلطنتی لاکنهیت هدف نفوذهای مرموز پهپادی قرار گرفته‌اند که مقامات عملاً توانایی مقابله با آنها را نداشته‌اند و ترس از آسیب‌پذیری در برابر حمله را افزایش داده است.
پتی‌جان گفت که نیروی هوایی و جامعه گسترده‌تر نظامی آمریکا «واقعاً باید درونی‌سازی کنند که هیچ‌جا پناهگاه امن نیست». او افزود: «معمولاً آمریکا ارزشمندترین و کمیاب‌ترین دارایی‌های خود را به مکان‌های دورتر منتقل می‌کرد تا مطمئن شود که در برابر آسیب مصون هستند. این دیگر یک گزینه نیست، که به این معناست که نیروی هوایی آمریکا به تدابیر دفاعی فعال و غیرفعال بیشتری نیاز دارد.»
والتمان تأکید کرد که آمریکا باید ابتکارات دفاع از پایگاه را «شتاب بخشد» و هشدار داد که برخی تلاش‌های جاری نشان‌دهنده برنامه‌ریزی ضعیف است. او به ساخت پناهگاه‌های حفاظت محیط زیستی در پایگاه نیروی هوایی السورث در داکوتای جنوبی اشاره کرد — پایگاه اصلی بمب‌افکن‌های B-1 و اولین مقصد استقرار بمب‌افکن پنهان‌کار B-21 Raider که به زودی تحویل داده خواهد شد.
والتمان گفت: «اگرچه این پناهگاه‌ها هواپیماها را از آب‌وهوا و عوامل محیطی محافظت می‌کنند، اما حفاظت کمی در برابر حمله ارائه می‌دهند و بمب‌افکن‌های پارک‌شده B-21 را در برابر حملات پهپادی سبک «عملیات تار عنکبوت» و سایر تهدیدات در آینده آسیب‌پذیر می‌گذارند. این انتخابی است که در آن سکه‌ها را حساب می‌کنند اما دلارها را بی‌اعتبار می‌شمارند.»
پنتاگون و سرویس‌های نظامی به نظر می‌رسد کاملاً از تهدید آگاه هستند، زیرا در حال تلاش برای افزایش اختیارات بوروکراتیک در مورد به کارگیری تدابیر دفاعی، هماهنگی بهتر با شرکای فدرال و معرفی فناوری‌های جدید ضد پهپاد به تأسیسات نظامی هستند.
ورگو از سوی دیگر خاطرنشان کرد که امکان اینکه دشمنان بتوانند نیرو از داخل یک پناهگاه فرضی اعزام کنند، «مسئله جدیدی نیست» و افزود که «ساده است که نتیجه بگیریم تدابیر بهتر حفاظت از پایگاه لازم است». در عوض، او گفت که خروج بمب‌افکن‌های B-1 اثربخشی «تاب‌آوری عملیاتی» را در سیستم نظامی برجسته می‌کند.
ورگو گفت: «این نوع جابه‌جایی سریع بدون تله‌های هشداردهنده و تحلیل ریسک عامدانه انجام شده در سطوح مختلف فرماندهی اتفاق نمی‌افتد. برای من، حرکت هواپیماها شاهدی است که سیستم کار کرد.» او افزود: «اطلاعات تهدید را شناسایی کرد و فرماندهان قدرت رزمی را حفظ کردند.»