با رفتن اسرائیلیان به پای صندوق‌های رأی در این ماه، شهروندان درباره سربازی اجباری نظامی، وضعیت اقتصادی و چگونگی رسیدگی دولت به شکست خود در پیشگیری از حمله هفت اکتبر ۲۰۲۳ حماس اظهار نظر خواهند کرد.
آژانس خبری فرانسه (AFP) به بررسی مسائل کلیدی شکل‌دهنده به کمپین‌های انتخاباتی می‌پردازد، در حالی که اسرائیل خود را برای انتخابات ۲۷ اکتبر آماده می‌کند.
- پاسخگویی برای هفت اکتبر -
بسیاری از اسرائیلیان خواستار تشکیل کمیسیون تحقیق مستقل دولتی درباره کوتاهی‌هایی هستند که منجر به حمله هفت اکتبر ۲۰۲۳ حماس به اسرائیل شد؛ حملاتی که در آن بیش از ۱۲۰۰ نفر جان باختند.
این روز که مرگبارترین روز در تاریخ اسرائیل محسوب می‌شود، تروما (ضربه روانی) ملی عمیقی وارد کرد که پیامدهای آن همچنان سیاست، جامعه و روان جمعی کشور را شکل می‌دهد.
اسرائیل پس از بحران‌های ملی قبلی کمیسیون‌های تحقیق راه‌اندازی کرده است و گادی آیزنکوت، فرمانده سابق ارتش و رقیب اصلی بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر در انتخابات پیش‌رو، وعده داده است که دوباره چنین کاری انجام دهد و آن را «راهی برای جلوگیری از فاجعه بعدی» نامیده است.
اما دولت نتانیاهو که هنگام وقوع حمله سر کار بود، این درخواست‌ها را رد کرده است.
در عوض، دولت نهادهای امنیتی را به دلیل ناتوانی در جلوگیری از حمله مقصر دانسته و پیشنهاد تشکیل کمیسیونی دو حزبی را مطرح کرده است که اعضایش توسط سیاستمداران منصوب شوند.
یائیر لاپید، چهره اپوزیسیون، گفت هدف کمیسیون پیشنهادی دولت «سفیدشویی (مقصران) و جلوگیری از یک تحقیق واقعی» است.
نتانیاهو خود نیز خدمات امنیتی را به دلیل بیدار نکردن زودهنگام او در روز حمله مورد انتقاد قرار داده است.
او با اتهامات فزاینده‌ای مواجه است که مدعی می‌شوند او هشدارهای اولیه را نادیده گرفته است؛ به ویژه از سوی امارات متحده عربی که گزارش شده به او گفته بود حماس در حال برنامه‌ریزی برای یک عملیات بزرگ است.
نخست‌وزیر همچنین تحت نظارت بیشتر قرار گرفته است درباره روابط گذشته دولت او با قطر؛ کشوری که با تأیید اسرائیل از نظر مالی حماس را حمایت می‌کرد و مدت‌هاست رهبری سیاسی این گروه را میزبانی می‌کند.
- آینده استراتژی امنیتی -
برای دهه‌ها، دکترین امنیتی اسرائیل بر سه اصل استوار بوده است: اطلاعات قوی، بازدارندگی و جنگ‌های کوتاه.
اما پس از هفت اکتبر، همه چیز تغییر کرد.
دولت در عوض رویکرد عملیات‌های نظامی طولانی‌مدت را اتخاذ کرده است؛ امری که در ادامه حضور ارتش در «مناطق امنیتی» در غزه، جنوب لبنان و سوریه مشهود است.
اسرائیل همچنین تقریباً روزانه در کرانه باختری اشغال‌شده عملیات انجام می‌دهد، دو جنگ با ایران آغاز کرده و علیه شورشیان حوثی یمن (که از تهران حمایت می‌کنند) حملاتی صورت داده است؛ این اقدامات بحث درباره توانایی کشور در حفظ نیروهای نظامی مستقر در چند جبهه را شعله‌ور کرده است.
از سال ۲۰۲۳، ده‌ها هزار نفر از نیروهای ذخیره بارها بسیج شده‌اند، اغلب با هزینه‌های شخصی و اقتصادی سنگین، در حالی که فرماندهان نظامی همچنان درباره کمبود نیروی انسانی هشدار می‌دهند.
اوفرشلا، پژوهشگر مؤسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل (INSS)، اظهار داشت: «ما از منطق بازدارندگی و رفاه بین جنگ‌ها به جامعه‌ای رسیده‌ایم که دائماً با شمشیر زندگی می‌کند.»
این عملیات‌ها هزینه‌ای برای اعتبار اسرائیل داشته و انتقادات شدید بین‌المللی را برانگیخته است، به ویژه در مورد جنگ غزه که طبق اعلام وزارت بهداشت این سرزمین، تلفات فلسطینیان از ۷۴۰۰۰ نفر فراتر رفته است.
حتی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، علناً رفتار اسرائیل را در جریان آخرین درگیری با ایران مورد سرزنش قرار داد و در یک مرحله پس از حملات جدید اسرائیل به لبنان که مذاکرات آتش‌بس را تهدید می‌کرد، با الفاظ رکیک طعنه زد.
- مذهب، هویت و سربازی -
با توجه به کمبود نیروی انسانی در ارتش، بحث درباره معافیت‌های خدمت سربازی برای یهودیان فوق‌ارتودوکس به جدالی گسترده‌تر بر سر هویت اسرائیل تبدیل شده است.
احزاب فوق‌ارتودوکس خواهان حفظ معافیت‌هایی هستند که به دانشجویان مذهبی اجازه می‌دهد از خدمت نظامی فرار کنند و حزب لیکود نتانیاهو و به طور کلی شرکای ائتلاف راست افراطی از آن‌ها حمایت می‌کنند.
اما احزاب اپوزیسیون از پایان معافیت‌ها حمایت می‌کنند و گفته‌اند که حاضر نمی‌شوند در هیچ دولتی که شامل احزاب فوق‌ارتودوکس باشد شرکت کنند.
آیزنکوت -- که پسرش را در جنگ غزه از دست داد -- نیز معافیت‌ها را هدف قرار داده و دولت نتانیاهو را دولتی توصیف کرده که «بدون شرم از فرار از وظیفه حمایت می‌کند».
نتانیاهو در همین حال تلاش کرده تعادلی در این مسئله ایجاد کند؛ اخیراً در مصاحبه‌ای دستگیری فراریان از خدمت سربازی در میان یهودیان فوق‌ارتودوکس را نقد کرده، اما همزمان اصرار ورزیده است که کسانی که مشغول مطالعه تمام‌وقت تورات نیستند باید به خدمت سربازی بروند.
این مسئله منجر به اعتراضات تظاهرکنندگان فوق‌ارتودوکس شده است، از جمله اعتراضی که در آن آن‌ها به خانه رئیس پلیس نظامی اسرائیل هجوم بردند.
اما شکاف فراتر از خدمت نظامی است.
چند روز قبل از انحلال پارلمان، ائتلاف خروجی تدابیری را برای ترویج جداسازی جنسیتی در برخی فضاهای عمومی معرفی کرد و قانونی را تصویب نمود که بر اهمیت مطالعه تورات تأکید دارد.
طرفداران می‌گویند این سیاست‌ها شخصیت یهودی اسرائیل را تقویت می‌کند، اما منتقدان استدلال می‌کنند که کشور را به سمت نفوذ بیشتر مذهبی بر زندگی عمومی سوق می‌دهد.
- افزایش هزینه زندگی -
در حالی که مسائل امنیتی بر بحث‌های سیاسی غالب است، اقتصاد همچنان دغدغه اصلی بسیاری از رأی‌دهندگان باقی مانده است.
با وجود رشد اقتصادی قوی، افزایش بیش از دو برابری تولید ناخالص داخلی (GDP) از سال ۲۰۰۰ و بیکاری پایین تاریخی، اسرائیلیان همچنان با یکی از بالاترین هزینه‌های زندگی در جهان دست و پنجه نرم می‌کنند.
همزمان، حقوق میانی (Median wages) همچنان زیر میانگین سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) باقی مانده و فشار فزاینده‌ای بر خانوارها وارد می‌کند.
اقتصاددانان به مشکلات ساختاری دیرینه، از جمله کمبود مسکن، موانع تجاری و رقابت محدود در بخش‌های کلیدی، به عنوان عوامل اصلی گرانی اشاره می‌کنند.
جنگ‌ها چالش دیگری را اضافه کرده‌اند.
از سال ۲۰۲۳، بودجه دفاعی اسرائیل دو برابر شده و فشار فزاینده‌ای بر مالی عمومی کشور وارد کرده است.
mib-yif-crb/smw/ceg