در پی حملات تازه ارتش آمریکا به اهدافی در سواحل جنوبی ایران، شامل بندرعباس، چابهار و کنارک، تنشها در منطقه خلیج فارس به شدت افزایش یافته است. ایالات متحده این حملات را پاسخی به حمله اخیر ایران به سه کشتی تجاری در تنگه هرمز و بهمنظور تضمین آزادی کشتیرانی عنوان کرده است.
ترکیه و ایالات متحده در حال حاضر برای تثبیت وضعیت لیبی و ایجاد وحدت میان دولت طرابلس و مقامات بنغازی، همسو شدهاند، اما این همکاری با چالشهای مهمی روبروست. واشنگتن با برگزاری دیدارهای متوالی میان مقامات ارشد آمریکا و نمایندگان جناحهای رقیب لیبی، در پی تسهیل یک توافق تقسیم قدرت است.
جنگ اخیر ایران بیش از آنکه عاملی برای اتحاد میان کشورهای شورای همکاری خلیج فارس باشد، شکافهای استراتژیک موجود در این بلوک را عمیقتر کرد و مانع از شکلگیری یک معماری امنیتی یکپارچه شد. در حالی که کشورهای این شورا با تهدیدات مشترکی مواجه هستند، واکنشهای ملی متفاوت آنها نشاندهنده اولویتبندیهای امنیتی مجزا است.
تهران با اتخاذ رویکردی جدید در استراتژی بازدارندگی خود، زیرساختهای اقتصادی و حیاتی را به جبههای کلیدی در معادلات درگیری منطقهای تبدیل کرده است. محمدباقر ذوالقدر، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، با تأکید بر اصل «تلافی متقابل»، هشدار داد که هرگونه حمله به زیرساختهای کشور با پاسخی مشابه مواجه خواهد شد و اسرائیل نیز از این تلافیجویی در امان نخواهد بود.
آتشبس میان ایالات متحده و ایران که حدود سه هفته پیش با تفاهمنامهای مبهم شکل گرفته بود، به دلیل اختلافنظر بر سر مدیریت تنگه هرمز و تشدید حملات تلافیجویانه طرفین در آستانه فروپاشی قرار دارد. دونالد ترامپ با انتقاد شدید از رهبران ایران، نسبت به آینده توافق ابراز تردید کرده و احتمال اعمال محاصره دریایی را مطرح کرده است.
جمهوری اسلامی ایران پس از کشته شدن آیتالله علی خامنهای در جریان تنشهای نظامی اخیر، بزرگترین مراسم تشییع تاریخ خود را با هدف نمایش اتحاد و تداوم قدرت آغاز کرده است. این مراسم، که از تهران تا شهرهای مذهبی عراق و مشهد امتداد دارد، فراتر از یک آیین مذهبی، تلاشی استراتژیک برای تثبیت جانشینی مجتبی خامنهای و اثبات اقتدار نظام پس از سه دهه رهبری بلامنازع خامنهای است.
اعلام دونالد ترامپ مبنی بر «پایان» تفاهمنامه با ایران، اگرچه در ظاهر نشاندهنده ناکامی دیپلماسی است، اما واکنشهای تهران حاکی از استراتژی دقیقتری برای مدیریت بحران است. مقامات ایرانی با اجتناب از اعلام اتمام رسمی توافق، ایالات متحده را به عنوان ناقض اصلی مفاد تفاهمنامه و آتشبس معرفی میکنند تا روایت حقوقی و سیاسی خود را در برابر جامعه بینالمللی حفظ کنند.
| گرایش سیاسی | میانه | مخاطبین اصلی | تحلیلگران سیاسی، دیپلماتها، علاقهمندان به خاورمیانه، پژوهشگران |
|---|---|---|---|
| کشور مبدأ | ایالات متحده |