رابرت پاپ، دانشمند علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو، هشدار میدهد که با رسیدن ضربالاجل ایران مرتبط با محاصره دریایی آمریکا به ساعات پایانی خود و بررسی تغییر بالقوه سرنوشتساز در موضع هستهای تهران، مناقشه آمریکا و ایران ممکن است به نقطه عطف خطرناک دیگری نزدیک شود.
پاپ در تحلیلی تازه در ساباستک استدلال میکند که ضربالاجل ۴۵ روزه ایران که پس از تصمیم ۱۶ اوت شورای عالی امنیت ملی تهران تعیین شد، حدود اول اکتبر به پایان میرسد.
به گفته پاپ، ایران گزینه ازسرگیری حملات علیه نیروهای آمریکایی را در صورتی که واشینگتن در این بازه محاصره بنادر ایران را لغو نکند، محفوظ نگه داشته بود.
پاپ تأکید میکند که این ضربالاجل، ازسرگیری خودکار حملات ایران را قطعی نمیکند.
بلکه او آن را نقطه تصمیمی توصیف میکند که میتواند محک بزند آیا تهران به تهدیدهایی که هدفشان افزایش هزینههای ادامه فشار آمریکا بود، عمل میکند یا نه.
پاپ مینویسد: «این تله تشدید تنش در خالصترین شکل خود است» و استدلال میکند که واشینگتن کوشیده فشار را تا پذیرش شرایط آمریکا از سوی ایران افزایش دهد، در حالی که تهران تلاش کرده هزینههای این فشار را بالا ببرد.
این هشدار در حالی مطرح میشود که پارلمان ایران طرح «سهفوریتی» را برای خروج از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای در دست بررسی دارد.
علی نیکزاد، نایبرئیس اول مجلس، دوشنبه تأیید کرد که نمایندگان در حال بررسی این پیشنهاد هستند، در شرایطی که بیاعتمادی ایران به آژانس بینالمللی انرژی اتمی عمیقتر شده است.
خروج از این پیمان بلافاصله به تولید سلاح هستهای ایران منجر نمیشود.
ماده ۱۰ پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای عموماً کشور خارجشونده را ملزم میکند سه ماه پیشاپیش اطلاع دهد.
اما پاپ استدلال میکند که ترکیب فشار نظامی متعارف و بحث هستهای روزافزون و علنی ایران، مسیر دومی برای تشدید تنش پدید میآورد.
در همان حال، کانالهای دیپلماتیک همچنان فعال است.
ایران نقشه راه هفتروزهای پیشنهاد کرد که بر اساس آن واشینگتن به محاصره دریایی خود پایان میدهد، تحریمهای فروش نفت ایران را لغو میکند و گامهای دیگری برمیدارد، در حالی که تهران تنگه هرمز را بازگشایی و مذاکرات هستهای را از سر میگیرد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، علناً پیشنهاد ایران را رد کرد و گفت شرایط آن غیرقابلقبول است.
با این حال، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز چهارشنبه گفت تهران پاسخ رسمی آمریکا را از طریق میانجیها دریافت کرده است، که نشان میدهد مذاکرات بهطور کامل فرو نپاشیده است.
دولت ترامپ در همین حال فشار نظامی و اقتصادی بر ایران را حفظ کرده و از نیروهای آمریکایی برای حفاظت از ترافیک تجاری در هرمز استفاده میکند.
کاخ سفید در اوت گفت نیروهای آمریکایی مینهای ایرانی را از مسیرهای کشتیرانی بینالمللی پاک کرده و نزدیک به ۱۵۰۰ کشتی تجاری حامل حدود ۷۵۰ میلیون بشکه نفت خام را اسکورت کردهاند.
گزارشهای تازهتر نشان میدهد جریان نفت خام از هرمز به نزدیک ۱۲.۵ میلیون بشکه در روز بازگشته و به سطوح پیش از جنگ نزدیک شده است، هرچند بازارهای انرژی و زیرساختهای منطقه همچنان تحت فشارند.
پاپ استدلال میکند که استقرارهای اخیر نیروی دریایی آمریکا را نیز باید از این نظر زیر نظر گرفت که آیا واشینگتن میکوشد فشار را حفظ کند و در همان حال آسیبپذیری ناوهای جنگی آمریکایی در برابر موشکهای ایران را کاهش دهد.
با این حال، تفسیر او از این جابهجاییها را باید از برنامهریزی عملیاتی آمریکا که مستقلاً تأیید شده است، جدا دانست.
پاپ بنیانگذار و مدیر پروژه شیکاگو برای امنیت و تهدیدها است. پژوهشهای او عمدتاً بر راهبرد نظامی، اجبار، تروریسم و خشونت سیاسی متمرکز بوده است.
پاپ ماههاست این مناقشه را با آنچه «تله تشدید تنش» مینامد توصیف میکند: موفقیتهای تاکتیکی نظامی میتواند در کنار بدتر شدن شرایط راهبردی وجود داشته باشد و رهبران را به تشدید تنش به جای پذیرش نتیجهای نامطلوب ترغیب کند.
او همچنین هشدار داده است که اختلال طولانی در عرضه انرژی خلیج فارس میتواند قیمت نفت را بالا ببرد، تورم را دامن بزند و هزینههای اقتصادی گستردهتری تحمیل کند.
پاپ پیش از انتخابات میاندورهای آمریکا جداگانه استدلال کرده است که افزایش قیمت انرژی، تلفات و برداشت عمومی از یک جنگ بیپایان با ایران میتواند بر سیاست آمریکا اثر بگذارد.
پاپ پیشتر استدلال کرده بود که ایران ممکن است دست به یک «سورپرایز اکتبر» بزند — شاید حتی یک آزمایش هستهای — تا جایگاه ترامپ را پیش از انتخابات میاندورهای تضعیف کند.
پرسش فوری این است که تهران هنگام گذشتن ضربالاجل چه میکند — و آیا ادامه دیپلماسی میتواند از همگرایی مسیرهای فشار نظامی و هستهای جلوگیری کند.
© ۲۰۲۶ Newsmax. تمامی حقوق محفوظ است.